Շատիվանքի Սբ Նշան եկեղեցում վերականգնվում են 17-րդ դարի եզակի որմնանկարները. հաստ մրի տակից բացվել է Քրիստոսի պատկերը

 ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության հատկացումներով 2026 թվականին ակտիվորեն ընթանում են Վայոց ձորի մարզի Շատիվանք վանական համալիրի Սբ Նշան եկեղեցու 17-րդ դարի որմնանկարների ամրակայման և մաքրման աշխատանքները:

Դեռևս 2024 թվականի մշտադիտարկմամբ արձանագրվել էր վանական համալիրի վթարային վիճակը. պատերի մրի, կեղտի, վանդալիզմի ու անձրևաջրերի հետևանքով Սբ Նշան եկեղեցու որմնանկարները գրեթե անտեսանելի էին դարձել։ 2025 թվականին պետական միջոցներով հայտարարված մրցույթի արդյունքում «Ռեստարտ-1» ընկերությունը (որմնանկարի վերականգնող մասնագետ՝ Ավետիս Ստեփանյան) մշակել էր գիտանախագծային փաստաթղթերը, որոնք արժանացել էին նախարարությանը կից աշխատանքային խմբի համաձայնությանը:

Արդեն 2026 թվականին մեկնարկած բուն վերականգնողական աշխատանքներն իրականացնում է մրցույթում հաղթած «Նիկոլայ Միխայլով» Ա/Ձ-ն։ Հաստ մրի ու հալեցրած մոմերի շերտերի մաքրումից հետո պատերին բացվել են միջնադարյան քրիստոնեական որմնանկարչության վառ գույներով տեսարաններ ու զարդանախշեր: Մասնագետների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել հատկապես «Վերջին ընթրիքը» տեսարանում պատկերված Քրիստոսի դիմանկարը՝ կարմիր լուսապսակով, կապույտ թիկնոցով և դեպի դիտողն ուղղված դեմքով, որի աջ՝ օրհնող ձեռքի պատկերն աչքի է ընկնում գունային բացառիկ նրբությամբ:

Թեև որմնանկարները ամբողջությամբ չեն պահպանվել, բացված հատվածները վկայում են, որ հեղինակը տեսարանները պատկերել է զարդանախշված շրջանակների մեջ՝ կից բացատրական արձանագրություններով, ինչը բնորոշ է միջնադարյան արվեստին: Նախատեսվում է, որ որմնանկարների վերականգնումը կավարտվի այս տարվա վերջին, իսկ հենց Շատիվանք վանական համալիրի պեղման, նորոգման ու վերականգնման ընդհանուր աշխատանքները, որոնք ընթանում են արդեն երկրորդ տարին, կշարունակվեն նաև առաջիկա տարիներին: